The society of respected film critics that hands out the annual Gawad Urian in cinematic excellence

The Manunuri

Noong una, at hanggang sa ating panahon, inuuri ng platero ang ginto sa pamamagitan ng isang pirasong batong-buhay. Ikinikiskis dito ang anumang bagay na yari sa ginto, at ang bahid na naiiwan ay nagiging batayan sa pagtiyak sa halaga nito. Ang batong ginagamit sa ganitong pagsukat sa halaga ng ginto ay tinatawag na urian. Ang Gawad Urian ay pagsukat ng Manunuri ng Pelikulang Pilipino sa kasiningan at kasanayan ng ating manlilikha sa pelikula. Ang gawad ay sagisag ng pagkilala sa kakayahang ito, ngunit, higit sa lahat, ito ay sagisag ng pagpapahalaga sa tungkulin ng manlilikha sa kanyang medyum at sa kanyang manonood.

Rolando B. Tolentino


Grace Javier Alfonso


Butch Francisco


Mario A. Hernando


Bienvenido Lumbera


Miguel Q. Rapatan


Benilda S. Santos


Dr. Nicanor G. Tiongson


Tito Genova Valiente


Lito B. Zulueta

 


Panuntunan

Pinakamahusay na Pelikula

Nagpapakita ang pinakamahusay na pelikula ng mapanlikhang pagsasanib ng iba’t ibang elemento ng pelikula, sa antas na di napantayan ng mga pelikulang kahanay nito. Sa mga sumusunod na pahina, makikita ang mga nominado sa iba’t-ibang kategorya.

Pinakamahusay sa Direksyon

Epektibo ang direksyon kung matagumpay ang director sa pagbibigay-buhay sa dulang pampelikula, at nagawa niyang ipabatid ang kanyang pagkaunawa sa material sa pamamagitan ng mapanlikhang pagsasanib ng iba’t ibang elemento ng pelikula.

Pinakamahusay na Dulang Pampelikula

Epektibo ang dulang pampelikula kung ito ay may makabuluhang nilalaman o karanasang sinusuri, at binabalangkas ito sa paraang orihinal ayon sa pangangailangan ng medyum ng pelikula.

Pinakamahusay na Pagganap

Epektibo ang pagganap ng isang pelikula kung matagumpay na nagawa ng artista na mapaniwala ang mga manonood sa tauhang kanyang inilalarawan, nalinawan sa mga motibong nagpapakilos sa mga tauhan, at maging saksi sa mga ugnayang personal at sosyal ng tauhan.

Pinakamahusay na Disenyong Pamproduksyon

Epektibo ang disenyong pamproduksyon kung nagawa nitong iskatuparan sa malikhaing paraan ang pook, tagpuan, make-up, kasuotan, at kagamitan na nagpapalitaw ng panahon, kapaligiran at katauhang hinihingi ng realidad ng dulang pampelikula.

Pinakamahusay na Sinematograpiya

Epektibo ang sinematograpiya kung matagumpay nitong naisalarawan ang nilalaman sa pamamagitan ng pag-iilaw, komposisyon, galaw, at ibang kaugnay na teknik ng kamera.

Pinakamahusay na Editing

Epektibo ang editing kung malikhain nitong pinakikitid o pinalalawak ang oras, kalawakan at galaw upang pangibabawin ang anumang nais ipahayag ng filmmaker.

Pinakamahusay na Musika

Epektibo ang musika sa pelikula kung pinalilitaw nito ang kahulugan, pinatitingkad ang atmospera at damdamin, nakatutulong sa pagtiyak sa katauhan, at inaayunan ang ritmo at daloy ng pelikula. Higit sa lahat, nais himukin ng Manunuri ang mga filmmaker na gumamit ng orihinal na musika.

Pinakamahusay na Tunog

Epektibo ang tunog sa pelikula kung naisalin nito nang buhay na buhay ang diyalogo, musika, epektong tunog at katahimikan, at ang mga ito’y naisasaayos sa malikhaing paraan.

Pinakamahusay na Maikling Pelikula

Nagpapakita ang pinakamahusay na maikling pelikula ng mapanlikhang pagsasanib ng iba’t ibang elemento ng pelikula, na ginawa sa labas ng kalakalan ng industriya, at sa antas na di mapapantayan ng mga kahanay nito.

 


Maikling Kasaysayan

Sa Taza de Oro sa Roxas Boulevard, noong Mayo 1, 1976, nagtipun-tipon ang siyam na katao at pinag-usapan ang pagbibigay ng taunang gawad sa mga pelikulang Pilipino. Ang siyam ay sina Pio de Castro, Behn Cervantes, Pete Daroy, Mario Hernando, Bien Lumbera, Doy del Mundo, Manny Pichel, Nick Tiongson at Nestor Torre. Hindi nakarating sa pulong si Gino Dormiendo, ngunit siya'y nagpahayag ng pagsang-ayon sa mga layunin ng grupo nang siya'y kausapin pagkaraan ng unang pulong.

Sa unang pulong, piniling maging chairman ng Manunuri ng Pelikulang Pilipino si Nestor Torre at si Manny Pichel ang ginawang sekretaryo. Pinagkaisahang dalawang beses isang buwan magpupulong ang grupo — sa unang linggo pag-uusapan ang mga pelikula ng nagdaang buwan, at sa ikatlong linggo naman pag-uusapan ang mga bagay-bagay na may kinalaman sa organisasyon, layunin, pamantayan at iba pang problema sa panunuri. Tuwing matatapos ang tatlong-buwang pamimili, magpapalabas ang MPP ng isang listahan ng mga piling pelikula, na may kalangkap na maiikling paliwanag kung bakit pinapupurihan ang nakatalang mga pelikula. Sa pagtatapos ng taon, pararangalan ng grupo ang mga natatanging pelikula ng taon.

Ang madalas pagmulan ng mga puna at akusasyon laban sa MPP ay tila ang pagbibigay ng mga indibidwal na kritiko ng tiyak na anyo sa mga layunin ng grupo sa kani-kanilang rebyu. Walang nakasulat na dokumento na nagpapaliwanag kung ano ang mga layuning nagpapagalaw sa MPP. Subalit maaaring lagumin sa dalawang prinsipyo ang mga layuning iyan.

Una, naniniwala ang MPP na may karapatan ang mga manonood na maging masinop ang pagkakagawa ng mga pelikulang binabayaran nila upang panoorin, kung hindi man laging makabuluhan ang mga ito. At ikalawa, naniniwala rin ang MPP na ang grupo, sa pamamagitan ng mga rebyu at artikulo, ay makapagpaparating sa mga prodyuser at direktor ng mga punang makatutulong sa pagpapahusay ng kanilang mga produksiyon.

Sa kanilang pagsusulat, ang mga kasapi ng MPP ay nagbibitiw ng mga kahatulan at pagpapahayag na may bah id ng kanya-kanyang edukasyon at karanasan sa larangang kinabibi-langan nila bilang propesyonal. Dito nag-uugat ang unang pasubali sa panunuri ng MPP. Sinasabing ang karami-han sa mga kabilang sa MPP ay nakapa-loob sa unibersidad, at dahil diyan, kulang sila sa pag-unawa sa mga suliranin ng industriya ng pelikula.

Sa sampung kasapi ng MPP, pito ang dati'y nagturo o kasalukuyang nagtu-turo sa mga unibersidad. Isa ang nagtuturo sa paaralang elementarya sa isang exclusive school. Bagama't bawat isa ay may kanyang sari I ing antas ng kaalaman tungkol sa kasaysayan ng ating mga pelikula, ang mga kasapi ng MPP ay nananaliksik at nag-aaral tungkol sa industriya ng pelikula sa Pilipinas. Maaaring ang ilan ay lubhang mariing pumuna sa mga kakulangan ng ating mga pelikula. May kanya-kanyang estilo ng pagsusulat ang mga kasapi. at ito ay hindi dapat ipagkamali sa kaayawang umunawa sa mga problema ng ating mga prodyuser at direktor. Katimitan, ang tahasang pamimintas ay bunga lamang ng paniniwala ng kritiko na kaya ng ating mga prodyuser at direktor na makatikha ng mga peliku¬lang mas mahusay kaysa mga produktong karaniwan nilang ipinalalabas.

Ang isa pang akusasyon sa MPP ay may kinalaman sa epekto ng mga dating koneksiyon ng mga kasapi sa paggawa ng pelikula. Tila ito raw ay nakababawas sa sincerity o katapatan ng kanilang panunuri sa mga pelikula ng ibang direktor o iskriprayter na kakompetensiya o kaaway nila. Ma-hirap sagutin ang ganyang akusasyon. Hindi ito (ubusang mapabubulaanan ng kinauukulan, at hindi rin naman ito (ubusang mapatutunayan ng nagrereklamo. Ang magiging bunga raw ay siyang "titiyak kung sitaw o patani ang halamang nagsisimula pa lamang sumibol.

Ang ikatlong puna sa MPP ay siyang pinakamalubha. Ang mga pamantayan daw na ginagamit ng mga kasapi ay Kanlu¬ranin, kaya bukod sa lubhang mataas ay hindi angkop para sa mga pelikulang Pilipino. Lima sa mga Manunuri ang nakapag-aral sa E.U., pito ang nakapagtapos ng M.A., at isa ang may Ph.D. Totoo na sa Pilipinas, habang tumataas ang pinag-aralan ng isang tao ay (along nabibilad ang kanyang utak sa impluwensiya ng Kanturan. Hindi maitatanggi na martin ang tatak ng Kanluraning edukasyon sa pananaw at sa pamamaraan ng pagpuna ng mga Manunuri.

Sa isang pag-uusap tungkol sa pefikulang Nunal sa Tubig, nag ing buod ng isang mahabang talakayan ang "pamantayang Kanluranin." Sa pagpapalitan ng mga ideya, nilinaw ang pagkakaiba ng "teknika" o pamamaraan sa paggawa ng pelikula at ng "sensibilidad" o pananaw ng gumawa ng pelikula o ng nagsusuri dito. Ang "teknika" ay tumutukoy sa mga pamamaraan ng paglalarawan o pagpapahayag sa pamamagitan ng peli-kula. Sa Kanluran man osaanmang sulok ng daigdig, iisa ang "teknika" ng paggawa ng pelikula. Ang "sensibilidad" o pananaw ang nagbibigay ng kulay na dulot ng ku!-turang kinapapalooban ng direktor o kritiko. Kung ang pananaw ng direktor o kritiko ay Kanluranin ang kanyang ipalalaman o hahanapin sa pelikula ay mga diwa't damdaming Kanluranin. Mulat ang MPP sa ganitong pangyayari, at bahagi ng kanilang pagsisikap sa panunuri ang pagtuklas sa kamalayang maka-Pilipino.

Nasa panahon tayo ng pagtiyak sa wastong landas na dapat tahakin ng makabayang panunuring pampanitikan at pampelikula. Ang MPP ay bahagi tamang ng panahong iyan kaya't hindi laging maiiwasan ng ilan o ng (ahat ng kasapi ang pagkabitin sa balag ng Kanluranin at katutubo. Dahil diyan, paminsan-minsa'y may tututol na tila Kanluranin sa halip na maka-Pilipino ang mga pamantayan ng MPP. Mahalagang (inawin, samakatwid, na ang MPP ay binubuo ng mga kritikong may iba't ibang pananaw at estilo. Bukod sa kanilang opisyal na listahan ng mga pelikulang pinapupurihan, ang MPP ay wala nang iba pang "opisyal na opinyon." Hindi tinutungkol ng MPP ang pagpapahayag ng nagkakaisang kuru-kuro hinggil sa mga partikular na pelikula. Bawat Manunuri ay may sariling kuru-kuro na bunga ng sarili niyang pandam-dam, isipan, edukasyon at karanasan. Ang tanging nagbubuklod sa kanila ay ang paniniwala na bagaman produkto ng isang industriya ang pelikulang Pilipino, ito ay isa ring sining na maipaglilingkod sa ikayayaman ng pagkatao ng madlang nagbabayad upang panoorin ito. - Bienvenido Lumbera (Unang nalathala sa Sagisag, Agosto 1976.)

*The logo of the Manunuri ng Pelikulang Pilipino, designed by Cesar Hernando, spells out the acronym of the group, MPP, in strips of celluloid.